Strona główna › Trenażery mózgu › Schulte
Schultetabela Schultego
Znajduj liczby po kolei jak najszybciej. Klasyczny trening uwagi i szybkości wyszukiwania wzrokowego.
Zagraj teraz →Tabela Schultego to kwadratowa plansza z liczbami ułożonymi w losowej kolejności. Zadanie jest proste: znaleźć i wskazać wszystkie liczby po kolei — 1, 2, 3… — jak najszybciej. Klasyczna wersja ma wymiar 5 × 5 i liczby od 1 do 25.
Za tą prostotą kryje się jedno z najbardziej znanych ćwiczeń uwagi. Psychologowie korzystają z niego od ponad pół wieku, a dziś także nauczyciele i wszyscy, którzy chcą ćwiczyć koncentrację i szybkość wyszukiwania wzrokowego.
W BB Gym tabele mają trzy poziomy: planszę 4 × 4 z podpowiedzią, klasyczną 5 × 5 i czerwono-czarną tabelę Schultego-Gorbowa, w której trzeba zmieniać kolory na przemian. Wynik pokazuje punkty i profil umiejętności.
Skąd wzięły się tabele
Metodę zaproponował niemiecki psychiatra i psychoterapeuta Walter Schulte (1910–1972). Tabele pomyślano jako próbę psychodiagnostyczną: na podstawie czasu, jaki ktoś potrzebuje na znalezienie liczb, psycholog oceniał właściwości jego uwagi — zakres, stabilność i tempo pracy.
W psychologii krajów postradzieckich utrwaliła się standardowa procedura: badany rozwiązuje pięć tabel z rzędu, a z czasu każdej liczy się trzy wskaźniki. Efektywność pracy to średni czas na tabelę. Wdrażanie się pokazuje, jak szybko ktoś wchodzi w zadanie. Stabilność psychiczna — czy pod koniec serii nie zwalnia ze zmęczenia.
Czerwono-czarna tabela Gorbowa
Trudniejszą wersję łączy się z nazwiskiem Fiodora Gorbowa (1916–1977) — radzieckiego psychologa, jednego z twórców psychologii kosmicznej, który zajmował się wsparciem psychologicznym pilotów i kosmonautów.
W tabeli Schultego-Gorbowa liczby mają dwa kolory. Czarne trzeba znajdować rosnąco, czerwone malejąco, a do tego na przemian: czarna 1, największa czerwona, czarna 2, czerwona o jeden mniejsza i tak dalej. Takie ćwiczenie sprawdza już nie tylko szybkość wyszukiwania, ale i umiejętność przełączania uwagi między dwoma zadaniami oraz pamiętania, na którym miejscu zatrzymaliśmy się w każdym z nich.
Krewni w światowej psychologii
W zachodniej neuropsychologii podobną rolę pełni Trail Making Test — „test wyznaczania ścieżki”. Jego poprzednika, Partington's Pathways Test, opisano w 1938 roku. W 1944 roku test w nieco zmienionej formie włączono do baterii testów armii USA, a w latach 50. Ralph Reitan zaczął go stosować do wykrywania skutków uszkodzeń mózgu.
W pierwszej części testu trzeba połączyć linią liczby po kolei, w drugiej — na przemian liczby i litery: 1 — A — 2 — B… Idea jest ta sama co w tabelach Schultego-Gorbowa: szybkie wyszukiwanie wzrokowe i przełączanie się między dwiema sekwencjami.
Co ćwiczą tabele
Podczas gry pracuje jednocześnie kilka umiejętności. Uwaga pomaga utrzymać koncentrację i nie rozpraszać się. Szybkość przetwarzania — szybko dostrzegać i rozpoznawać właściwą liczbę. Pamięć robocza — pamiętać, na której liczbie się zatrzymaliśmy, i z wyprzedzeniem zauważać położenie kolejnych. W wersji czerwono-czarnej dochodzi elastyczność poznawcza — ciągłe przełączanie się między dwiema sekwencjami.
Wyniki w tabelach wyraźnie poprawiają się już po kilku próbach — to dobrze znany efekt treningu. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że dowodów naukowych na to, że ćwiczenia takie jak tabele Schultego poprawiają uwagę w codziennym życiu, jest na razie niewiele. Obszerny przegląd badań nad treningiem mózgu z 2016 roku (Psychological Science in the Public Interest) pokazał, że ludzie stają się lepsi głównie w ćwiczonych zadaniach i w bardzo do nich podobnych.
Twierdzenia w rodzaju „tabele na pewno rozwiną szybkie czytanie” nie mają solidnych dowodów. Dlatego tabele Schultego najlepiej traktować jako krótką rozgrzewkę uwagi, która pomaga skupić się przed pracą lub nauką, i jako sposób na śledzenie własnego tempa.
Jak grać i na co zwrócić uwagę
Patrz na środek planszy zamiast przesuwać wzrok rząd po rzędzie: wtedy w polu widzenia jest naraz więcej liczb.
Szukając jednej liczby, zauważaj, gdzie są następne — to oszczędza czas.
Nie klikaj na chybił trafił: błędy obniżają wynik bardziej niż kilka dodatkowych dziesiątych sekundy.
Porównuj się z samym sobą. Czas mocno zależy od wielkości planszy, ekranu i zmęczenia, więc ważniejsza jest dynamika wyników niż pojedyncza próba.
Dla kogo
Tabele Schultego są zrozumiałe w każdym wieku: młodsi uczniowie zaczynają od małej planszy z podpowiedziami, dorośli ćwiczą na tabelach klasycznych i czerwono-czarnych, a osobom starszym wygodnie grać bez pośpiechu.
Wyniki w BB Gym nie są diagnozą medyczną ani profesjonalnym badaniem uwagi. Jeśli niepokoją Cię problemy z koncentracją, skonsultuj się ze specjalistą.